Gweithio gydag ysgolion

Dros y 14 blynedd diwethaf, rydym wedi croesawu ymweliadau gan sawl un o’r ysgolion lleol yn yr hen adeilad, ac wedi ymweld â rhai ysgolion i roi sgyrsiau am eu treftadaeth ac am hanes Dinbych, eu cymuned. Rydym wedi dangos ffilmiau iddynt ac ysgrifennu llyfrynnau am Ddinbych yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf a’r Ail Ryfel Byd, mewn cydweithrediad â’r Lleng Brydeinig leol.
Nawr, rydym am fynd â hyn i’r lefel nesaf a chydweithio ar brosiectau a fydd o fudd i bawb ac a fydd yn ennyn diddordeb yn hanes ein tref.
Rydym eisoes wedi ymgymryd â rhai prosiectau hynod ddiddorol a gwerth chweil sydd wedi rhoi boddhad mawr i bawb ac wedi cryfhau ein cysylltiadau ag ysgolion a phobl ifanc.

Roedd Harold yn ddisgybl chweched dosbarth yn sefyll ei Lefelau A, a phenderfynodd wneud yr astudiaeth hon fel rhan o’i Fagloriaeth Gymraeg. Cynhyrchodd adroddiad defnyddiol iawn o’i ymchwil, a rhoddodd lawer o oriau o amser gwirfoddol i fodloni meini prawf ei Lefel A. Mae bellach yn astudio gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol Caer.

Roedd hyn yn cynnwys adfer y gofeb ryfel sydd wedi’i chysegru i gyn-ddisgyblion Ysgol Sir Dinbych a gollodd eu bywydau yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Roedd y gofeb wedi cael ei difrodi’n ddifrifol gan dân tua 30 mlynedd yn ôl.
Fe wnaeth Charlie ymgymryd â hyn fel rhan o’i astudiaethau Lefel A, gan weithio’n agos gyda’r amgueddfa i sicrhau y byddai’n deyrnged addas i’r rhai a fu farw.
Arweiniodd ei waith at ddehongliad modern o’r gofeb, gan ddefnyddio’r rhannau a gafodd eu hachub ac ychwanegu rhannau sy’n gyfeillgar i’r amgylchedd. Roedd hwn yn brosiect cymunedol gwych a oedd yn cynnwys cydweithrediad a chefnogaeth llawer o grwpiau a phobl leol; cyfrannodd hyn yn rhannol at Charlie yn ennill A* yn ei arholiad. Mae bellach yn astudio ym Mhrifysgol Lerpwl.

Fel rhan o’u cwricwlwm, roedd blwyddyn 6 yr ysgol yn astudio agweddau ar yr Ail Ryfel Byd. Roedd cwmni ffilm am ffilmio rhywbeth am y rhyfel yn nhref Dinbych. Ymwelodd y plant â’r amgueddfa a dangoswyd gwrthrychau iddynt yn ymwneud â’r rhyfel sydd yn yr amgueddfa, yn ogystal â modelau o’r orsaf reilffordd a’r dref ym 1610. Esboniodd a disgrifiodd Cadeirydd yr amgueddfa, Clwyd Wynne, yr eitemau a’r modelau wrth i’r ffilmio ddigwydd. Wedi hynny, aethant am dro i Stryd Henllan i weld ble roedd rhai o’r milwyr a fu farw yn y Rhyfel Byd Cyntaf yn byw. Bydd y rhaglen yn cael ei dangos rywbryd eleni, 2026.

Ymwelodd 39 o ddisgyblion a 3 athro â’r amgueddfa i ddysgu mwy am dref Dinbych. Dangoswyd ffilm iddynt a grëwyd o hen ffilm sinema sy’n dyddio o 1947 hyd at 2000 o’r enw Memories of Denbigh, ym Marchnad y Menyn (adeilad rhestredig Gradd 2). Roedd y ffilm yn dangos llawer o adeiladau nad ydynt yma mwyach a digwyddiadau fel coroni 1953, carnifalau, donkey derbies a pharêdau yn y dref. Ymwelwyd hefyd â’r brif oriel lle gwelsant y model o’r Orsaf Reilffordd a’r dref ym 1610, gyda’r Cadeirydd yn rhoi esboniad iddynt.

Mae trafodaethau wedi cael eu cynnal gyda’r tîm yn yr Ysgol Uwchradd sy’n cystadlu yn y digwyddiad hwn, a allai arwain at gystadlu ar lefel fyd-eang (lefel y maent wedi’i hennill o’r blaen). Maent am gynnwys rhywbeth am y gyrrwr lleol Tom Pryce, a laddwyd yn anffodus bron i 50 mlynedd yn ôl. Rydym wedi darparu gwybodaeth, lluniau ac ati, ac rydym yn gobeithio trefnu iddynt roi sgwrs ac arddangos eu prosiect yn ystod y flwyddyn hon.